lauantai 26. toukokuuta 2018

~laskuja~

~kannoin, kai tuliliipukkazet silmiz lähti~
~muga nostin, ga tuliiliipukkazet silmiz lähti~ (väärä kantaminen ja nostaminen, seläntappajat)
~tulimadozed veändöin aigah losnitah~ (kiiltomadot)
~tulimadoine yöl moas tsilkettäy~
~tulimadoine gu tulud loitton sah palau tsilkettäy~
~tulimoahine roih, ku potkoat kegälehty~ (vrt. palovamma)
~suu paloi, moin on tulini rokka~
~tuliine hiili~
~jo tulou tulini luoto, luuvossa tulini koivu, koivulla tulini kokko~ (kokko eli kotka)
~tuliine ruskei~ (tulipunainen)
~tulini taba on~ (kipakka, äksy)
~tuline roadai~ (joutuisa, ripeä)
~tulineuvot unohettih kodih~ (tulentekovälineet)
~tulineuvod ota keral~
~tulinieglad om perzien al, ei voi alalleh istoa~
~hyvä tulinunn oled, kiirehtelettöz nengalei~ (tulinunnu=hätähousu)
~tuliorava~ (tulikko, kesäkarvainen orava)
~tulioravu juoksendeloo levoloi myö~
~tulipaissos käzie lämmittelen~ (tulen paisteessa)
~metsässä nägy tuli, tänyönä oli tulipalo~
~metsäz on tulipalo, katso tuli rohjottoa~
~yöl oli tulipalo, toizen taloin kyly paloi~
~tulipatsaz om päivän oal pakkaizel~
~pakkazel on tulipatsas taivahan rannas~
~tulipattsahat~ (revontulet)
~tulipezäh pideä hyveä savie~ (saviuunit)
~tulipezä on tulehmoz~
~tulipezä hiiloksez on~
~tulipieles seizou lämbeilöy~
~tulipieleh meni~ (tulen ääreen)
~järvirannaz da tulipielez on kaikiz vesselin el aigu~ (veen ja tulen ystävät)
~ota tuli lentimes, tulipoika aurinkoini, ota omas, peri pahas~ (tulen aiheuttamaa vaivaa parannettaessa)
~lapsen ker älä jätä ni midä tulibrujii~ (tulentekovälineitä)
~tulen virität tulipuikkoh, puikol virität pärien, sid äski pätsim periel~
~tulipuikot hoasti, hos pimei oli tulla~ (haastoivat eli hehkuivat)
~se on tulipuikko, ei pyz yhtes sijaz~
~totta se on semmoini mi ollou heär repo kum paissah tulirepo~ (musta / mustankirjava kettu)
~tulirebo, karva musta, toine harmoa~
~tulirebo läbähyy ku tuli~ (karva kiiltää pimeässä)
~tulireboi kos pimiel astuu, vai tuli säigäy~
~älä usko händy, kielastau~ (valehtelee, vrt. rahasta työkseen valehtelevat "päättäjämme")
~tulirindah mäni lämbielmäh~
~tulirohjo käiz matkoau~ (päresoihtu kädessä)
~kumakko on tuliruskei teil~ (värien nimiä)
~sagarvo kattsou, ku muzikat tuliskattih, häim parzitukkuh ähkähtih~ (saukko miehiä piiloon)
~tulisugahad nostah ravies tulez~ (sukahat eli lieskat)
~tulisugahis kybenet hypitäh~
~toittsi päiväz ymbäri on tulisugahad~ (sapet)
~tuliteräh kyzeled joga tilan, ed vuota jaksavundoa~ (tuliteräh=heti)
~tuliteräh ei soa mustoa, pidäy duumajja~
~ei pie tuliteräh kiirehtiä, aigoa pidäv andoa~ (kiirehtimisen vieraudesta)
~tulitilan mettsäh luajimma dai siih yövyimmä~
~vähä tulittsuloi reboloi sattuu, kui tuli hirgau pimiez~ (pimeässä liikkuneet tulirevot)
~tulitsu orau~ (kesäkarvainen)
~tulkki~ (solmuväli verkkoa pauloitettaessa)
~on kui tulgoni tuli, ei soa ottoa~ (tulkonen=tulikuuma)
~hiilava on kui tulgoni tuli~
~mänemmä viskuh, tulemma kahem päiväm peälittsi takasin~ (visku-kalaan)
~tultih merellä velleh kera vassakkah~
~oho sie madone, tänne tuliit~
~tule sydämeh~ (vrt. peremmälle)
~tulethäi ehtäu sih kellale~ (kella=kämppä, vrt. kela, kelo)
~terveh ohto tultuosi, mesikämmen käytyösi~
~tuli ilmah~ (lapsi syntyi)
~kuspäi heimo tuloo, mispäi olett omaksed~
~no ei tullum peälläkänä juuri miula, kun ärähteli vastah~ (kontion luonteesta)
~ryhynäh kossu tulou~ (kossu eli lautta)
~taivaz rubei sinistämäh, pilved rubieu tulemah~
~se pantih noin tsupukallah, jottei peäse sieltä kivi tulomah~ (tuohi, nuotan kiveksen ympärille)
~ottsanuorani pideä panna, tukat silmil tullah~ (ommeltaessa)
~loajitah puikko ta sillä kaivetah hammasta jotta veri tulou~
~lunda tulou ningu hattaroa laskou~
~tulemal tulou lunda~
~jos sie lienet tulesta tullun niin sie tuleh mäne~

(lähe: karjalan kielen sanakirja osa 6)