lauantai 28. tammikuuta 2017

~laskuja~

~itki pahan tavan iär da i loppih~
~täydeh tabas suutud, sit sanuo puuttuu pahoi~
~taboa kiessiy lapsi, andau moamalleh kerran~ (lapsi kiukuttelee)
~sil on tozi taba~ (paha sisu)
~tavale valdoa ei pie andoa~
~pahas tavaz löi~
~izän taba hänel on~
~hänell on hyvä taba~
~vuvven toizen k eläy, sit taba nägyy~ (tapa eli oikea luonne)
~elä moassa moan tavalla~
~muas elä muan taval, tahikka pois pagene~
~palais kaikella tapoa, muuta paha se on paloa, kum mie em pala~ (palaa=haluta, olla ihastunut)
~sitä itseksenä nakramma jotta, kun se kaikki tuolla tapoa mäni~ (kun nainen synnytti nuotalla oltaessa)
~se roadau tavallah~
~meän tabah pagizet~
~sillä tavalla rebo mänetti kiisson~ (eläinsadut=omat sadut, osa heimojen syntykertomuksia)
~inehmizien tabah pideä eleä~
~mil taval road, sil i kuulud~
~endizeh tabah eletäh~
~ristikanzoin tabah pidäv eliä, ei omah tabah~ (omien tapojen päälle lyödyt "ristilliset" tavat, vain vieraaseen täytyy pakottaa, oma tulee itsekseen)
~mih tabah se ollou luajittu~ (oma oppiminen=perustuu uteliaisuuteen, vrt. vieraaseen pakottavat "skoulut")
~Vonkarven ta Luvarven puolivälissä~ (oli vanha pyhäkön paikka)
~moni matkassa tulou, tapahtuu taipalella~
~kun oli tytöllä mieleh nin se ruttoh tapahtu se asie kyllä~ (ruttoh eli nopeasti, yhteen meneminen)
~sattunnoo savos, tapahtunoo taibales~
~elähes tapahtuu kaikkie~
~kaikkeehäi sidä tapahtuu eläes~
~omua joukkuo on igävy ku tapahtut olemah vierahih~
~kezäizel aigoa vähä heidy tapahtuu, madehii~
~viluksego tapahtuin sinul, k et suvaits enämbi minuu~ (tunteiden viileneminen)
~tapahtuksendeli haugi verkoh, ga pagei~
~piti soaha tietyä vierissänakalta entiset ta vastatulovat assat ta tapahukset~ (joulun aikoihin ennustamista, vierissä=lainasana)
~hilluo tapoalou, ettsiy~ (hilloja)
~tsoukoil toinetoista taboallah~ (sokkosilla oltaessa)
~päivii tabailov vie, vie ei ole päivät tävved~
~ainos syyvä taboalieteh, on kui varoi~
~oksiz ripuin tabailimmoh, muarjoa sain~ (oksista saadut marjat, pihlajanko)
~tabailuksil kizatah lapsed~ (piilosilla)
~tappodengat sain zvierin tapannas~ (tapporahat karhun tapannasta, todellinen syy suurpetojen häviämiseen)
~tapandudengoa annetah kondiez da hukaz~ (kaiken pahan taustalla rahasta tekeminen)
~tabauvu tundohos~ (tule järkiisi)
~koira tabavui helmah~
~tabavu miuh, ann ed langene~ (tartu, kaadu)
~k ei olis sordunus pordahiz~
~sylitysti tabavuttih sevätez~ (painittaessa, vrt. lainasana bortza)
~nuotta tabavui, elä veä~ (jäi kiinni)
~verkko tabavui kiveh, pidäy peästeä hillaizeh~
~minun sanoa et kuule, ga vie tabavud~
~kudzoloi vai tappele yksi da toine, ga siid enämbi pertiz ed magoa~ (kusiaisten tappamisesta, vie yöunet)
~tijaista rupie ottamah ta hätyyttelömäh~ (ei hätyytetä pikkulintuja)
~tablikkoloil on kai lumi diäl~ (laikuilla, läikillä)
~sivuloi taboaksendelou kivisteä~ (sivuja eli kylkiä)
~tappoloi pietäh nuotam pyydäjez~ (tapoi=sarkarukkanen)
~kymmene vuott elin sil tapoksel poigien lähtehyy~ (tapoksel=asuinpaikassa)
~kui voizin omil tapoksil eleä, oman katoksen oal~
~siitä kun tuuvah se kontie sieltä metsästä siitä tappajat laulettih~
~tappai tuul on därvel, ei ole mendäveä~
~tappai pakkaine~
~uho on, tappai siä on~ (tappaja sää)
~langei katokselda, tappaadu~
~mistä mieheni tulou, tullouko hirven hiihannasta vain kontien taposta~
~skokuna oj jumalam poapo, sitä ei soa tappoa~ (pyhinä pidetyt sammokot)
~etona matona, jos et näyttäne sarvijas nim paikalla tapan~
~meilä ukondyry tappo erähän tytön~ (jumalaiset=ihmisiä voimakkaampia, voimaansa tulee kunnioittaa)
~peäksyzie ei tapeta, reähkä on tappaa~
~tuas on kuuluu besodas ken ollou tapettu~ (vieraat iltamat, vieraat viinanjuojat, vieras väkivaltaperinne)
~minul sizu ei anna tappaa ni kedä~
~kivel lauvoilla taputteli niitä~ (kakkaroita, kiviset kaulimet)
~siidä do leibie taputellah, alennellah, da dätetäh liikkumah~
~astuu taputtelou tyttöine~
~kävelöy taputtelou pienil jalgazil~ (lapsi)
~siitä pantih kiukoalla, kiukoansuuhu, hiiliem päällä, siitä näin käsi se taputettih~ (taikinaa, vanhempaa leivontaperinnettä)
~assu hanhen askelija, taputa tavij jaloilla~
~tarandehen loadi, seä märrityi~ (laati nuoskaisen kelin)
~tarandeh on hiihteä, ei suksed matkoa~

(lähe: karjalan kielen sanakirja osa 6)