sunnuntai 5. maaliskuuta 2017

~laskuja~

~tuuli laudoi lekutti, telmi katoksis~ (lekutti eli liikutti, elävä olento)
~tuuli telmäy, rytkyttäy puuloi~
~ambujaine hyväl päiväl on elävy, vihmupäiväl ei muga telmä~ (ampiainen)
~miehet kum päivä metsässä telmettih, nin kyllä siinä nälkä tulou~
~telmiätsie, a tolkuo vähä on~ (telmii eli touhuaa)
~heittäkkeä builindu veändöin aigah, ei luvvi Vedehine telmändeä järvez veändöin aigah~ (Vetehiselle pyhitetyt ajat)
~lope telmändy, ole hillembä~
~em mie ota häntä - k oliz ittseni delhonuz~ (itseni vertainen, omat suhteet=saavat voimansa tasavertaisuudesta, vieraat alistamisesta, vastakohtia)
~kevöällä nilateloja myöten ni kaksiki henkie vei näil lampivenehet niin hyvij jotta~ (nilateloja eli pitkospuita myöten)
~tembua lomuu yskäne terväh~ (yskänen eli sylillinen)
~vihmumizeh om pilved, tuulou tembailten, toppie tavoittelou~
~tuuli tembavutti, kai valgiedu deävi aldoloiz~ (aallot valkeana, jäävi)
~lumez aivin tempujjah toa~ (otellaan, painitaan)
~laps helmas tembou muamoa~
~rauta rauka, koite kuono, teräs tenhom päivällini~ (raudan kiertonimiä)
~heän ambu vazaman jouzella~ (vasaman eli nuolen)
~denoskaheinä kazvoa vägeväh nurmeh~ (taskuruoho)
~vaskine denga~ (rahaa tarkoittavat sanat lainaa, vrt. Tenkanen)
~kalan dengat~ (kalan pääluut, omilla "rahoilla"=omaa arvoa)
~dengaheinä~ (taskuruoho)
~denguheiny~ (laukku)
~denguheinät tsilistäh ku kuivetah~ (tsilisevät kuivuessaan, vrt. tsiliheinä)
~dengahuzin ei oteta palkkoi, villahuzin otetah~ (ei kelpaa rahapalkka, arvotonta omassa yhteiskunnassa, vrt. mannejen mielen mukaan laadittu "nykysuomi")
~astuo tepottau sakieh~ (Teppo-nimen merkityksiä)
~ennen tepolla istuttih~ (tepolla eli tuikulla, tverin-karjalassa)
~teppo palau~ (tuikku)
~teppoterva skokkiu, ei lennä, on harmaida, on mustie, on kellappoida heidäh, on suurembie i pienembie~ (teppoterva eli heinäsirkka)
~siitä luku mänöy tehottomaksi, jotta ei ni toittsi tepsi~ (luku eli loitsu)
~kaikis tereimäh juoksi, se on kirmei dallal~ (kaikkein nopeimmin)
~tule terembi~ (nopeammin)
~kazi kynzie terendeä, tuuled roiteh~
~kudzoi pezeä terebiy~ (kiskoo neulasia pesään)
~teretäh paginad, uni painau do~ (vähenevät puheet)
~täl puolel jogie roih äjjiä teriämbä pälvie~
~juokse tereämbi regeh, eiga deäd~ (vrt. muuten jäät)
~tuo katso on terhakka poiga~ (reipas)
~löyhkäy teherakoitseh~ (rehentelee)
~terhakoidu, terhist elämäh~ (terhisti eli intoutui elämään)
~nenäss on utusen niemen, peässäkö soaren terhellisen~ (terhellisen eli sumuisen)
~mikäs on kumma kuun iessä, mi on terhen päivän tiellä~
~teherendi elämäh, heitti juondan~ (oma elämästä innostuminen, vieras juominen)
~teheristeleh toizem peäl, kiiristeleh~ (tehristelee eli ärhentelee)
~pakastah teheristeleh~ (kiristyy)
~terhisty roadamah~ (terhistyi eli virkistyi, Terhi-nimen merkityksiä)
~terhoinnellakseh, enämbi kui leyhkeä, vienombi reyhkändeä~ (rehentelyä tarkoittavia sanoja)

(lähe: karjalan kielen sanakirja osa 6)